پرفکت لرن پورتال جامع آموزشی

زبان های خارجه,روانشناسی,ترفند

ترفند اینترنت,زبان های خارجه,روانشناسی,تربیت فرزند,کامپیوتر,موبایل,نرم افزار,آرایش,زیبایی,همسرداری

مطالب پیشنهادی : 

الفبای زبان ترکی آذربایجانی۲ + تلفظ

الفبای زبان ترکی آذربایجانی

الفبای زبان ترکی آذربایجانی در طول تاریخ دستخوش تغییراتی شده است. هم اکنون در آذربایجان ایران از الفبای عربی و در کشور جمهوری آذربایجان از الفبای لاتین استفاده می شود.
الفبای زبان ترکی آذربایجانی(مرسوم در کشور آذربایجان ):

آ ا عا A a مثل کلمه ی آغاج ağac : درخت

اَ َ (فتحه)، ه ـه، عَـ Ə ə مثل کلمه ی ال əl : دست

اُو و، عُـ O o مثل کلمه ی اُتاق otaq : اتاق

او و، عو U u مثل کلمه ی اوشاق uşaq : کودک

او و، عو Ü ü تلفظ در کلمه گوموشو gümüşu : نقره‌ای

اؤ ؤ Ö ö تلفظ در کلمه گؤز göz : چشم

ائـ ئـ ئ، عِـ (کسره) E e مثل کلمه ی ائل el : مردم

بـ ب B b

پـ پ P p

تـ ت، ط T t

جـ ج C c تلفظ در کلمه جان can : جان

چـ چ Ç ç تلفظ در کلمه چای çay : رود، چای

هـ ـهـ ، حـ ح H h

خـ خ X x

د ـد D d

ر ـر R r

ز ـز، ضـ ض، ظ Z z

ژ J j

سـ س، صـ ص، ثـ ث S s

شـ ش Ş ş

غـ ـغـ ـغ غ Ğ ğ

فـ ف F f

قـ ق Q q تلفظ در کلمه قیزیلی qızılı : طلایی

کـ ک K k

گـ گ G g

لـ ل L l

مـ م M m

نـ ن N n

و V v

ایـ یـ ی I ı تلفظ در کلمه ساری sarı : زرد

یـ ی Y y فقط صدای “ی” می دهد در کلمه ی ” یار” (صدای “ای” نمی دهد مثل “ایران” )

ایـ یـ ی İ i فقط صدای “ای” می دهد در کلمه ی ” ایران” (صدای “ی” نمی دهد مثل “یار” )

به جز حروفی که تلفظ آنها در جلوی آن قرار دارد، تلفظ بقیه حروف مشابه زبان فارسی می باشد.

نکته مهم: واج “ای” که مشابه آن در فارسی هم هست و همان طور تلفظ می شود، در خط لاتین ِ نوشتار ِ ترکی آذری، در هر دو صورت ِ حرف بزرگ و حرف کوچک، نقطه دارد: İ i

و حرف “ای” ِ کوتاه که معادل فارسی ندارد، نه در حرف بزرگ و نه در حرف کوچک نقطه ندارد: I ı

سوال: آیا ترکی آذربایجانی، مثل فارسی واج /ق/ دارد؟

جواب: بله. ترکی آذربایجانی واج /ق/ دارد، اما در نوشتار به صورت “غ” نوشته می شود. مانند: “آغلادی” به معنای گریه کرد، که “غ” ِ آن مانند واج /ق/ فارسی تلفظ می شود.

اما اکثر کلماتی که بین فارسی و ترکی آذربایجانی مشترک می باشند و نوشتار فارسی آنها با “ق” است ( مانند کلمه “اقتصاد” ) ، در ترکی حرفی بین “ق” و “گ” تلفظ می شود که مثال صوتی و نوشتاری آن در بالا ذکر شد.
==========

زبان ترکی آذربایجانی ۹ واکه ( حرف صدادار) دارد که عبارتند از : A Ə E İ I O Ö U Ü
و با الفبای عربی: آ اَ ائـ ایـ ایـ اُ اؤ او او. زبان فارسی ۶ واکه دارد که عبارتند از: اَ اِ اُ آ او ای

حروف صدادار (واکه‌ها) نقش مهمی را در زبان ترکی آذربایجانی بازی می کنند و تقریبا ۴۰% از ساختمان و ترکیب این زبان را تشکیل می دهند. حروف صدادار در این زبان، به ۲ گروه تقسیم می شوند که فراگیری آنها از مهم ترین بخش های یادگیری زبان ترکی آذربایجانی است. در حقیقت پسوند های افعال و کلمات در این زبان، وابسته به حروف صدادارِ کلمه یا فعلی است که قرار است صرف شود و یا پسوند بگیرد. این خصلت باعث می شود ترکی زبان آهنگینی باشد.

واکه‌ها (حروف صدادار) به ۲ گروهِ : ‌واکه‌های آهنگ پایین، و واکه‌های آهنگ بالا تقسیم می شوند.

۱واکه‌های آهنگ پایین، واکه هایی هستند که صدایی نرم و در عین حال صدایی بم دارند و عبارتند از:

آ A – اُ O – او U – ای I

مثال:

آل al : بگیر

اُل (اول) ol : بشو

اوچ uç : بپر

ایشیق ışıq : روشن

۲واکه های آهنگ بالا، واکه هایی هستند که صدایشان تیز و یا نازک است و به عبارتی آهنگ بالایی دارند و عبارتند از:

اَ (فتحه) Ə – ائـ (کسره) E – ای İ – اؤ Ö – او Ü

مثال:

اَت ət : گوشت

ائشیت eşit : گوش کن

ایشلَه işlə : کار کن

اؤپ öp : ببوس

گول gül : بخند (فعل امر)، گُل
==========
(
حروف بی‌صدای ضعیف (بی‌ثبات) )

حروف بی صدا در زبان ترکی آذربایجانی به دو دسته تقسیم می شوند. این یعنی برخی حروف در آخر کلمه، موقع گرفتن پسوند، تغییر می کنند. این قابلیت به آهنگین تر شدن زبان کمک شایانی می کند.
این قاعده به نوعی دیگر در زبان فارسی هم وجود دارد. در زبان فارسی وقتی “ن” و “ب” پشت سر هم قرار بگیرند، حرف ن” به صورت “م” تلفظ خواهد شد.
مثال:
قنبری در تلفظ: /قمبری/
منبر در تلفظ: /ممبر/
سُنبل در تلفظ: /سُمبل/
منتها در زبان ترکی آذربایجانی، تغییر حروف دقیق تر هستند و از قوانین بیشتری تبعیت می کنند و مختص به محاوره نیستند، بلکه در نوشتار هم باید آنها را رعایت کرد.
۱حروف بی صدای ضعیف (بی ثبات)
حروفی هستند که صدای آنها ثابت نبوده و در مواردی به ویژه در اشعار و در کتب قدیمی تغییر صدا می دهند. این ۸ حرف عبارتند از:
چ Ç – ق Q – ح H – ک K – پ P – س S – ش Ş – ت T
از حروف مذکور ۵ حرف وقتی بین دو واکه (حرف صدادار) قرار بگیرند، تغییر صدا می دهند. یعنی:
ک K “ تبدیل به ” ی Y ” می شود
ق Q “ تبدیل به ” غ Ğ ” می شود
چ Ç ” تبدیل به ” ج C ” می شود
پ P ” تبدیل به ” ب B ” می شود
ت T ” تبدیل به ” د D ” می شود.
شایان ذکر است در زبان ترکی آذربایجانی ِ امروز، فقط به تغییر حروف ” ک K ” و ” ق Q ” اهمیت داده می شود و آن رابا اصولی که بالاتر گفته شد، صرف می کنند.
مثال:
یئمک yemək : غذا……….. یئمییم yeməyim : غذای من
ک K ” همان طور که اشاره شد حرف ضعیف (بی ثبات ) است و در ترکیب ِیئمییم “ (غذای من)، بین دو حرف صدادار ِ ” فتحه ə ” و ” ای i ” قرار گرفته است. طبق قاعده ای که ذکر شد، حرف ” ک K ” به حرف ” ی Y ” تبدیل خواهد شد.
یئمک + یم : یئمـ ک (ک –> ی) یم => یئمییم yemək + im: yemə k (k–>y) im => yeməiym
مثال:
اوشاق uşaq : کودک …… اوشاغیم uşağım : کودک من، بچه ی من
ق Q ” همان طور که اشاره شده حرف بی ثبات است و در ترکیب ” اوشاغیم ” (کودک من، بچه ی من)، بین دو واکه ی (حرف صدادار) ” آ a ” و ” ای ı ” قرار گرفته است و طبق قاعده ای که گفته شد، حرف ” ق Q ” به حرف ِ ” غ Ğ ” تبیدل خواهد شد.
اوشاق + یم : اوشا ق ( ق –> غ ) یم => اوشاغیم uşaq + ım: uşa q (q–> ğ) ım => uşağım
مثال های دیگر:
اُخوماق: خواندن اُخوماغیم: خواندن ِ من (ق–> غ) (oxumaq… oxumağım (q –> ğ
گولمَک: خندیدن. گولمَییم: خندیدن ِ من (ک –> ی) (gülmək… gülməyim (k –> y
آغلاماق: گریه کردن..آغلاماغیم: گریه کردن ِ من (ق–> غ) ( ağlamaq…ağlamağım (q–> ğ
ایتمَک: گم شدن. ایتمَییم: گم شدن ِ من (ک –> ی) (itmək…itməyim (k –> y
دینمَک: حرف زدن.. دینمَییم: حرف زدن ِ من (ک –> ی) (dinmək…dinməyim (k –> y
دئمَک: گفتن…… دئمَییم” گفتن ِ من (ک –> ی) (demək…deməyim ( k –> y

استثنا:
کلماتی که از زبان های دیگر وارد زبان ترکی آذربایجانی شده اند با قانون مذکور صرف نمی شوند و ” ک K ” و ” ق Q ” آنها بعد از گرفتن پسوند تغییر نمی کند.
مثال:
خالق ( کلمه عربی ).. خالقیم
بابک ( کلمه فارسی ). بابکیم
اما کلمه ی ترکی ِ “ بَه بَک ” .. بَه بَه ییم ( ک –> ی)

==========
(
حروف بی‌صدای قوی (باثُبات) )
واج های زبان ترکی آذربایجانی را می توان به ۳ بخش اصلی تقسیم کرد: واکه ها (حروف صدادار)، حروف بی صدای ضعیف (بی ثبات)، و حروف بی صدای قوی (با ثبات)
حروف صدادار ( ۹ حرف صدادار) و حروف بی صدای ضعیف ( ۸ حرف بی صدا) را شرح دادیم. در اینجا با حروف بی صدای قوی (با ثبات) آشنا خواهیم شد.
زبان ترکی آذربایجانی تعداد ۱۵ حرف با ثبات ( قوی ) دارد که وقتی در آخر کلمه بیایند، مستقل از پسوند می باشند و تغییر نمی کنند. به جز حروف صداداری که ذکر شد و حروف بی صدای ضعیف ( که عملا در ترکی آذربایجان ِ امروز فقط دو مورد آن ( ” ک ” و ” ق ” ) صرف می شود)، بقیه ی حروف، حروف بی صدای قوی (با ثبات ) را تشکیل می دهند، که عبارتند از:
ب B – ج C – خ X – د D – ر R – ز ( ذ، ض، ظ ) Z – ژ J – غ Ğ – ف F – گ G – ل L – م M – ن N – و V – ی Y
مثال:
گون gün : روز……. گونوم günüm : روزم
ن N ” در انتهای کلمه ی گون gün (روز) حرف با ثبات است و با گرفتن پسوند تغییر نمی کند.
مثال:
کیتاب Kitab : کتاب…….. کیتابیم kitabım : کتابم
ب B ” در انتهای کلمه ی کیتاب kitab (کتاب) حرف با ثبات است و با گرفتن پسوند تغییر نمی کند.
مثال های دیگر:
آد ad : اسم.. آدیم adım : اسمم
ائو ev : خانه . ائویم evim : خانه ام
اَل əl : دست . اَلیم əlim : دستم
گؤز göz : چشم ……گؤزوم gözüm : چشمم
قیز qız : دختر .. قیزیم qızım : دخترم
استثنا:
واج ” ر R ” در برخی مواقع به شکل قوی، مانند کلمه ی گلیر (می آید) تلفظ می شود و در آن واج ” ر R ” غلیظ شنیده خواهد شد
همچنین واج ” ر R ” در برخی مواقع به شکل ضعیف تلفظ خواهد شد. مانند: بیر دَنَه bir dənə به معنای یک دانه، که در آن ر ِ کلمه ی “ بیر bir ” به معنای یک، تلفظ نخواهد شد و به شکل بی دَنَه bi dənə شنیده خواهد شد.

,

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

ما را در گوگل محبوب کنید